FTP, FTPS ve SFTP

FTP ve SFTP ile Haber Çekme: Yazar Haber Ajansı Dosya Aktarım Rehberi

FTP veya SFTP ile haber çekmek, Yazar Haber Ajansı (YHA) haberlerinin, fotoğraflarının ve videolarının dosya olarak sizin sistemlerinize aktarılmasıdır. YHA'da bunun iki yolu vardır: gönderimde ajans sizin FTP/SFTP sunucunuza yazar; ajans FTP sunucusunda ise siz ftp.yha.com.tr'ye bağlanıp dosyaları indirirsiniz. Her iki yolda da şifreli bağlantı esastır: FTPS varsayılandır, SFTP de kullanılabilir; şifresiz FTP yalnızca ajansın izniyle açılır.

Dosya tabanlı aktarım; klasör izleyen haber yazılımları, gazete sayfa üretim sistemleri ve kapalı ağdaki iç sistemler için hâlâ pratik bir yöntemdir. Bu sayfada iki yolun farkını, bağlantı kurallarını, dosya düzenini ve adlandırmayı, biçimleri ve ajans FTP sunucusundan otomatik indirmeyi anlatıyoruz. Diğer entegrasyon yöntemleriyle karşılaştırma için Yazar Haber Ajansı geliştirici belgeleri sayfasına bakabilirsiniz.

İki yol: gönderim ve ajans FTP sunucusu

Her iki yol da YHA Abone · Çıkışlar ekranında bir çıkış profili olarak açılır ve paketinize sözleşmeyle eklenir. FTP, SFTP ve ajans FTP ile giden dosyalar API'deki aylık indirme kotasına girmez. Hazır ayarlarla kurulum için hazır bağlantılar sayfasına bakın.

Dosya tabanlı aktarım ne zaman mantıklı?

Her yayın kuruluşu için en iyi yöntem aynı değildir. Dosya kanalları özellikle şu senaryolarda öne çıkar:

• Klasör izleyen haber yazılımları: Çoğu haber yazılımı ve mizanpaj sistemi belirli bir klasöre düşen NewsML-G2, NITF ya da IPTC 7901 dosyalarını okur. Gönderimle dosyalar doğrudan bu klasöre yazılır.
• Fotoğraf ve video dosyaları: Paketinize göre medya dosyası haberle aynı klasöre gelir; tek tek HTTP isteği gerekmez.
• Kapalı ağdaki sistemler: Webhook alamayan iç sistemler, ajans FTP sunucusundan indirme yapabilir.

Buna karşılık süzgeçli sorgu, arşivde arama veya saniyeler içinde bildirim istiyorsanız API ile haber çekmek ya da webhook daha uygun olur. Birçok abone iki yöntemi birlikte kullanır.

FTP, FTPS ve SFTP arasındaki farklar

Düz FTP'nin en büyük sorunu, kullanıcı adı ve parolanın ağ üzerinde şifrelenmeden gitmesidir. Bu yüzden yeni bir entegrasyonda FTPS ya da SFTP kullanın. Ajans FTP bağlantılarında her zaman pasif kip kullanır (önce EPSV); PASV yanıtındaki adres yok sayılır ve veri bağlantısı denetim bağlantısının adresine açılır.

Gönderim: ajans sizin sunucunuza yazar

Profil ayarları

Çıkış profilinde hedef adresi, bağlantı noktasını, kimlik bilgisini ve hedef klasörü girersiniz; biçim, kodlama, dosya adı deseni ve medya seçenekleri de aynı profildedir. FTPS'te sunucunuz kendinden imzalı sertifika kullanıyorsa profile sertifikanın SHA-256 parmak izini yazabilirsiniz.

SFTP'de anahtarla giriş

SFTP'de parola ya da anahtar kullanılabilir. Anahtar seçerseniz anahtar çiftini ajans üretir: her profil için bir Ed25519 anahtar çifti oluşturulur, açık anahtar YHA Abone'de görünür. Siz yalnızca bu açık anahtarı sunucunuzdaki kullanıcının authorized_keys dosyasına eklersiniz; özel anahtar hiçbir zaman dışarı verilmez.

# Sunucunuzda, gönderim için ayrılmış kullanıcıyla
mkdir -p ~/.ssh && chmod 700 ~/.ssh
echo "ssh-ed25519 AAAA... (YHA Abone'de görünen açık anahtar)" >> ~/.ssh/authorized_keys
chmod 600 ~/.ssh/authorized_keys

Bu kullanıcıya yalnızca hedef klasöre yazma izni vermeniz yeterlidir; gerekirse SFTP'ye kısıtlayın (OpenSSH ForceCommand internal-sftp ve ChrootDirectory ayarları).

Sunucu anahtarı onayı ve güvenlik duvarı

İlk "Bağlantıyı sına"da YHA, sunucunuzun SSH anahtar parmak izini (SHA256:…) gösterir; onaylamadan çıkış etkinleşmez. Bu değeri kendi sunucunuzda ssh-keygen -lf /etc/ssh/ssh_host_ed25519_key.pub ile karşılaştırın. Parmak izi sonradan değişirse gönderim durur ve yeniden onay istenir.

Güvenlik duvarınızda ajansın çıkış adreslerine izin verin. Adresler canlıya geçişte yayımlanır, değişiklik 30 gün önceden duyurulur: Çıkış adresleri. Ajans yalnızca genel internet adreslerine bağlanır; özel ağ adresleri reddedilir.

Ajans FTP sunucusundan indirme

Ajans FTP sunucusunda bağlantıyı siz kurarsınız:

Masaüstü araçlarla elle bağlanma

Otomasyona geçmeden önce bağlantıyı bir masaüstü istemcisiyle denemek sorunları erken görmenizi sağlar. FileZilla'da Dosya › Site Yöneticisi'nde yeni site ekleyin, protokol olarak SFTP seçin, sunucuya ftp.yha.com.tr, bağlantı noktasına 2222 yazın; FTPS için "FTP - Dosya Aktarım Protokolü" ve "Açık TLS üzerinden FTP gerektir" seçeneğiyle 21'i kullanın. Windows'ta WinSCP de yaygın bir tercihtir; komut satırı ve betik desteği, Görev Zamanlayıcı ile otomatik indirme yapmanıza olanak tanır. İlk SFTP bağlantısında istemcinin gösterdiği sunucu parmak izini körü körüne onaylamayın.

Komut satırı ve cron ile otomatik indirme

Linux sunucularda pratik yol lftp aracının mirror komutudur; uzak klasörü yerel klasörle eşitler ve yalnızca yeni dosyaları indirir.

#!/bin/sh
# /opt/yha/cek.sh — parolayı ortam değişkeninden alır (LFTP_PASSWORD)
lftp --env-password -u "$YHA_FTP_KULLANICI" \
  -e "mirror --only-newer --parallel=2 / /var/yha/gelen; quit" \
  "sftp://ftp.yha.com.tr:2222"

Betiği her beş dakikada bir çalıştırmak için crontab -e ile şu satırı ekleyin; flock iki kopyanın aynı anda çalışmasını önler:

*/5 * * * * flock -n /tmp/yha.lock /opt/yha/cek.sh >> /var/log/yha-cek.log 2>&1

Python (paramiko)

import os, paramiko

istemci = paramiko.SSHClient()
istemci.load_system_host_keys()                       # sunucu anahtarı önceden doğrulanmış olmalı
istemci.set_missing_host_key_policy(paramiko.RejectPolicy())
istemci.connect("ftp.yha.com.tr", port=2222, username=os.environ["YHA_FTP_KULLANICI"],
                password=os.environ["YHA_FTP_PAROLA"], timeout=20)
sftp = istemci.open_sftp()

def indir(uzak, yerel):
    os.makedirs(yerel, exist_ok=True)
    for oge in sftp.listdir_attr(uzak):
        ad = oge.filename
        if ad.endswith(".yha-tmp"):
            continue                                  # henüz yazılıyor
        if oge.st_mode & 0o040000:                    # gün klasörü
            indir(f"{uzak}/{ad}", os.path.join(yerel, ad))
        elif not os.path.exists(os.path.join(yerel, ad)):
            sftp.get(f"{uzak}/{ad}", os.path.join(yerel, ad))

indir(".", "/var/yha/gelen")
sftp.close(); istemci.close()

PHP (phpseclib)

<?php
require 'vendor/autoload.php';
use phpseclib3\Net\SFTP;

$sftp = new SFTP('ftp.yha.com.tr', 2222);
if (!$sftp->login(getenv('YHA_FTP_KULLANICI'), getenv('YHA_FTP_PAROLA'))) {
    error_log('YHA ajans FTP girişi başarısız');
    exit(1);
}
$gun = date('Y-m-d');                 // gün klasörü açıksa
foreach ($sftp->nlist($gun) ?: [] as $ad) {
    if ($ad === '.' || $ad === '..' || str_ends_with($ad, '.yha-tmp')) continue;
    $yerel = "/var/yha/gelen/$ad";
    if (!file_exists($yerel)) {
        $sftp->get("$gun/$ad", $yerel);
    }
}

Python örneğindeki RejectPolicy, tanınmayan bir sunucu anahtarıyla karşılaşıldığında bağlantıyı reddeder; sunucu anahtarını ilk kez ssh-keyscan -p 2222 ftp.yha.com.tr ile alıp parmak izini doğruladıktan sonra known_hosts dosyasına ekleyin. PHP örneğinde gece yarısı geçişlerinde bir önceki günün klasörünü de kontrol edin.

Dosya düzeni

• Bir haber = bir XML (ya da JSON) dosyası ve erişilebilen her fotoğraf ve video için ayrı dosya.
• Yazma sırası: önce medya, en son XML. "Geçici ad" açıksa (varsayılan) her dosya .yha-tmp ekiyle yazılıp yeniden adlandırılır; klasör izleyen yazılımınız yarım dosya görmez.
• "Gün klasörü" açıksa (varsayılan) dosyalar hedef_klasor/2026-10-07/ altına yazılır; klasör yoksa oluşturulur.
• Düzeltmede yeni dosya yazılır (desen {surum} içermiyorsa aynı ad üzerine). İptalde …_IPTAL.xml gelir; "iptalde sil" açıksa önceki dosyalar da silinir.

Varsayılan dosya adı deseni {tarih}_{no}_s{surum}'dur: 20261007_H-001230_s2.xml. Kullanılabilen değişkenler {tarih} (Türkiye saatiyle), {saat}, {no}, {surum}, {olay}, {kategori}, {il}, {varlik_no} ve {sira}'dır; uzantı biçimden gelir. Medya dosyası <haber adı>_<varlık no>.<uzantı> biçimindedir (20261007_H-001230_s1_F-000386.jpg).

Biçim, kodlama ve medya seçenekleri

• Biçim: newsml_g2 (varsayılan; NewsML-G2), yha_xml (ajans XML'i), yha_json; hazır ayarlarla NITF ve IPTC 7901 de seçilebilir.
• Kodlama: UTF-8 (varsayılan), ISO-8859-9, Windows-1254. XML başlığındaki encoding buna göre yazılır; JSON her zaman UTF-8'dir.
• Fotoğraf: yok, kucuk (400 px, filigranlı), web, orijinal ya da baglanti (dosya gitmez, XML'de 72 saatlik imzalı adres). Video: yok, baglanti (varsayılan) ya da dosya (480p, 720p, 1080p). Gönderilen dosyalar konum ve cihaz bilgisinden temizlenmiştir.
• Embargo: Embargolu içerik varsayılan olarak yayım saatinde gider; profilde "önceden ver" seçilirse hemen gider ve XML embargoed bilgisini taşır.

İçe aktarma betiğinin görevleri

Dosyaları almak işin yarısıdır. Klasörü izleyip sitenize aktaran betik genellikle şu adımları izler:

1. XML'i bekleyin. Ajans önce medyayı, en son XML'i yazar; .yha-tmp uzantılı dosyaları atlayın ve haberi XML geldiğinde işleyin.
2. Ayrıştırın. Ayrıştırma hatası varsa dosyayı bir sonraki tura bırakın ve hatayı kaydedin.
3. Kimliğe ve sürüme göre eşleştirin. Haber numarası sitenizde varsa ve dosyadaki sürüm daha büyükse kaydı güncelleyin, yoksa yeni haber oluşturun.
4. İptali işleyin. _IPTAL dosyası geldiğinde haberi yayından kaldırın.
5. Medyayı bağlayın. Haber adıyla başlayan medya dosyalarını habere ilişkilendirin; açıklama ve imzayı koruyun.
6. Kategoriyi eşleyin ve taslağa alın. Ajans kategori kodunu kendi yapınıza dönüştürün; editör kontrolü için taslak modunu tercih edin.

Sorun giderme

Bağlantıyı sınamak için çıkış ekranındaki Deneme gönder düğmesi son uygun içeriği (yoksa örnek içeriği) deneme: true işaretiyle gönderir. Tüm ayarlar doğru olduğu halde sorun sürüyorsa YHA servis durumu sayfasında "FTP ve SFTP çıkışı" bileşenine bakın.

İki protokolün çalışma mantığını ve güvenlik farkını FTP ve SFTP nedir? rehberinde ayrıntılı anlattık.

Sıkça Sorulan Sorular

FTP ile haber çekmek güvenli mi?

Düz FTP şifreleme kullanmadığı için güvenli değildir; YHA'da da yalnızca ajansın izniyle açılır. Varsayılan FTPS'tir; SFTP de kullanabilirsiniz.

Gönderim mi, ajans FTP sunucusu mu?

Sunucunuz ajansın bağlanmasına açıksa gönderim daha hızlıdır: içerik servis edildiği anda klasörünüze yazılır. Dışarıdan bağlantı kabul edemiyorsanız ajans FTP sunucusundan düzenli aralıklarla indirin; dosyalar orada 7 gün durur.

Dosyaları ne sıklıkla kontrol etmeliyim?

Gönderimde kontrol gerekmez; klasörü izleyen yazılımınız dosyayı geldiği anda görür. Ajans FTP sunucusundan indiriyorsanız birkaç dakikalık bir aralık çoğu site için yeterlidir.

Windows sunucuda cron yerine ne kullanırım?

Windows'ta cron'un karşılığı Görev Zamanlayıcı'dır. WinSCP'nin komut satırı sürümüyle hazırladığınız betiği birkaç dakikada bir çalışacak şekilde ayarlayabilirsiniz; görevin oturum açmış kullanıcıdan bağımsız çalıştığından emin olun.

Paylaşımlı hostingde SFTP ile haber çekebilir miyim?

Hosting paketiniz cron görevlerine ve dışarıya bağlantıya izin veriyorsa ajans FTP sunucusundan indirebilirsiniz; phpseclib ek sunucu yazılımı gerektirmez. WordPress kullanıyorsanız ajansın WordPress eklentisi daha uygun bir seçenektir.

İndirdiğim dosyaları ajans sunucusundan silmeli miyim?

Gerek yoktur; dosyalar ajans FTP sunucusunda 7 gün durur. Kendi tarafınızda hangi dosyaları işlediğinizi bir kayıt tablosunda tutmanız yeterlidir.